 | ||||
| ||||
| ||||
| ||||
| 7 Aralık— Neredeyse bir aydır son derece hareketli günler geçiriyoruz. Ekim sonunda 2 bankanın fona devriyle başlayan günler, likidite sıkışıklığına, likidite sıkışıklığı güven bunalımına, güven bunalımı panik satışlara, panik satışlar döviz çıkışına ve sonunda 11. (hatta onbeşinci: Demirbank’ın 4 bankasıyla birlikte) bankanın fona devri, IMF’in ek desteğiyle biraz olsun durulmaya dönüştü. |
| Muhtemelen krizi aştık, en azından devalüasyon lobisine karşı savaşımızı kazandık gibi gözüküyor. Hükümet IMF’ten alacağı umulanın da üzerinde kaynakla güven sorununu şimdilik aştı. Likiditeyi de aşarız. Dün itibariyle bankalar döviz satışına başladı, bu da piyasayı oldukça rahatlattı. Borsa da ise kimse para kazanamıyor, çünkü alım yapmak mümkün değil, herkes zararı telafi ediyor. Peki bundan sonra ne olacak? IMF ne mesaj verdi? Hükümetin aksiyon planı nedir? Şu anda herkes mutlu gibi gözüküyor, ama acaba ileriki günler ne getirecek? IMF NE MESAJ VERDİ? Öncelikle IMF’in mesajından başlayalım : 1. IMF Türkiye’nin bir başarı öyküsü olmasını ve bunun gururunu yaşamak istiyor. 2. Bu tavırda ABD yönetiminin de IMF’e telkinde bulunmasının da (moda deyişle motive etmesinin de) payı var. 3. Yaz aylarında Ağustos böceği gibi yatmamızın ve af çıksın çıkmasın, Fazilet kapansın kapanmasın, 5+5 olsun olmasın gibi siyasi konuların ekonominin arka plana düşmesine sebep olmasının acısını bizden çıkarttılar ve kolayca da affetmeyecekler gibi gözüküyor. 4. IMF kredisinin 7 taksitte gelecek olmasının anlamı ve sonucu ise daha da ilginç : IMF diyor ki, sizi boş bırakmaya gelmiyor, hemen gevşiyorsunuz, yapısal reform, özelleştirme, bankacılık sektörü, bundan böyle her ay tepenizdeyim, hele biraz gevşeyin. 5. Ne olursa olsun, bu ana kadar yaptıklarınızı da takdir ediyor ve aslında sizi büyük ölçüde başarılı da buluyorum, bu nedenle sonuna kadar arkanızdayım. HÜKÜMETİN PLANI NE? Peki hükümetin eylem planı nedir? 1. Özelleştirme ön koşul, 14 Aralık tarihine kadar ne yapıp edip, ihaleye çıkacağız, enerji yasasını da Meclise sunacağız. 2. Bankacılık sektörü bundan böyle dış kredileri ve mevduatları yani tüm pasifleriyle bizim güvencemiz altında. Yabancılar korkmayın, sendikasyonlara devam. 3. Bankalara mesaj : Birleşin, rekabete açılın, dengeli büyüyün, kendinize çeki düzen verin, problemli kredilerinizi tasfiye edin, bundan sonra çok dikkatli olun, bankacılık herkesin harcı değil, bundan böyle kar etmek çok kolay değil. Dünya Bankası kredilerini almak için, mali sektörü derleyip toparlamak için ne gerekiyorsa yapacağız. (BDDK aracılığıyla) 4. Enflasyon, büyüme, cari açık, kur politikası ve bilumum ekonomik hedeflerimizden vazgeçmiyoruz. Devalüasyon lobisine de bundan sonra kolay kolay iş vermeyiz. 5. IMF ve Dünya Bankası ne derse yapacağız, politikanın ekonominin önüne geçmesine izin vermeyeceğiz (umarız). 2001 ZOR BİR YIL OLACAK Ekonomi ne olur? 1. Büyüme hedeflenenin altında olur, ek vergiler gelebilir, bütçe harcamaları daha da kısılabilir, gelirleri artırmak için ne gerekirse yapılabilir. Ek stopaj, belki KDV artışı gündeme gelebilir. 2. Bankalar kredilerin bir kısmını geri çağırabilir, faizleri güncelleştirebilirler. Şirketler zorlanacaklar. Yüksek faizlerin devam etmesi, iç talebi hızla düşürecektir. Özellikle dayanıklı tüketim, otomotiv benzeri sektörler sıkıntıya girecektir. 3. İç talepteki azalma, faizlerde yükselme ithalatı kısacak ve cari işlemler sorunumuz kalmayacak. Oysa gelen SRF, yani ek rezerv imkanı bize cari açık yönünde rahatlama getirecekti. 4. İç talebin kısılması, enflasyonun talep bileşenini aşağı çekecektir. 5. Zor bir yıl olacak, mali sektörün sorunları reel sektörle birleşecek belki ama bu tip bir program ve iddialı bir transformasyon dönemi yaşayan bir ülkenin de bu dönemi yaşaması belki gerekli. 6. Euro/dolar paritesinin Euro lehine gelişimi ve petrol fiyatlarının gerilemesi bizim için avantaj olabilir, tabii sürerse. GÜVENİ TEKRAR KAZANMAK GEREK Piyasalar ne olur? 1. Faizler ve özellikle reel faizlerin eski düzeyine gelmesi için, önce yılbaşını atlatmamız, sonrada azalan güveni tekrar kazanmamız gerekecektir. Bu da lafla değil, icraatle olacaktır. Eskiden olduğu gibi, ideolojik değil de siyasi nüfuz endişesiyle yapılan açıklamaların azalması, hatta bitmesi gerekecektir. 2. Borsanın reel faizlerin yüksek olduğu ve reel ekonominin hızlı büyümediği bir ortamda pek iyi olması beklenemez. Ancak likit firmalar, ihracat yeteneği olan firmalar cazip olabilir. Bir de tabii değerleme yönünden çok gerileyen firmalar çok cazip yatırım imkanları sunabilirler. |
0 yorum:
Yorum Gönder