İlk borsa yatırım fonu - Vatan Gazetesi (27.09.2004) Oğuz Büktel

http://haber.gazetevatan.com/Haber/36850/4/Yazarlar

İlk borsa yatırım fonu

27.09.2004

    E-Posta: oguz.buktel@cnbce.com

Geçtiğimiz ay Dow Jones Endeksleri'nin Türkiye'de başlattığı bir endeksten bahsetmiştik. Bu endeksi baz alan ilk türev ürün olan borsa yatırım fonu (BYF) geliyor bile

Oğuz Büktel

Geçtiğimiz ay Dow Jones Endeksleri'nin Türkiye'de başlattığı bir endeksten bahsetmiştik. Bu endeksi baz alan ilk türev ürün olan borsa yatırım fonu (BYF) geliyor bile. Dünyada popülerliği giderek artan BYF'lerin toplam hacmi son bir yılda 170 milyar dolardan 250 milyar dolara yükseldi. Fınans Portföy Yönetimi de Dow Jones endeksini baz alan bir BYF kuruluş çalışmalarına başladı ve çok yakında halka arz edecek. Akla gelen ilk soru şu, borsa yatırım fonu nedir ve diğer endeks fonlarından ve yatırım ortaklıklarından farkı nedir? Cevaplar şöyle:

1. BYF'ları tüm dünyada yatırımcılara sunmuş oldukları cazip yatırım imkan ve avantajları ile hızla büyüyen yatırım araçlarıdır. BYF bir endeksi baz alarak bu endeksin performansını yatırımcılara yansıtmayı amaçlar. Fonun içerisindeki hisse
senetleri baz alınan endeksin içeriğinin kopya edilmesi ile oluşturulur.

2. Endeks fonlar endeks performansını yakalasa bile ihbar süresi nedeniyle istenilen seviyeden alım satımı çok zor olan yatırım araçlarıdır. Emir verildiğinde fiyat gerçekleşmesinin ne olacağını kestirmek güç.

3. Yatırım ortaklıkları ise beklentilere göre iskontolu ya da (nadiren) primli, yani portföy değerinin altında ya da üzerinde işlem görmektedirler. Endekse paralel bir portföy oluşturulsa bile endeks performansını birebir yakalamak mümkün olmamaktadır.

4. BYF'ları ise belli bir portföy üzerinden endeks performansını değer olarak yakalama imkanına sahip ve yatırımcısına "arbitraj" yoluyla portföy değerine çok yakın bir değerden işlem imkanını veriyor. Peki bunun mekanizması nasıl ?

Borsa yatırım fonu mekanizması
* Finansbank, Dow Jones Türkiye Titan 20 Endeksi (DJTR20) kompozisyonuyla aynı oranlarda hisse senedi kompozisyonunda yönetimini Finans Portföy'ün yapacağı bir fon kuracak ve halka
arz edecek.

* Yatırımcı her 15 saniyede bir açıklanan DJTR20 endeksi değerini baz alarak hissenin tahtasından alım ya da satım gerçekleştirecek. Talebin yoğun olması ve fiyatın portföy (endeks) değerini aşması halinde arbitraj imkanı doğacak. Bu ise şu demek. Fınans Portföy Yönetimi belli bir meblağın üstünde ve endeksle aynı oranlarda hisse senedi getiren yatırımcıya bu fonun katılma belgesini vereceği için büyük yatırımcılar aradaki fiyat farkı açıldığı takdirde bu farktan kâr elde edebilecek. Pratikte böyle bir arbitraj imkanı mümkün olacağı için fiyatla -portföy değeri arasında fark açıldığında arbitraj işlemleri bu farkı kapatacak. Yatırımcı için bu fonun avantajlari A tipi fon niteliğinde olduğu için vergiden muaf ve yönetim komisyonunun çok düşük olması. Ayrıca İMKB ve MSCI (yabancı yatırımcıların Türkiye için takip ettiği bir endeks) endeksine yüksek korelasyonu nedeniyle hem yerli hem de yabancı yatırımcıların Türkiye borsasına yatırımını kolaylaştırıcı etkisi mevcut. Finans Portföy'ün ardından 30'a yakın aracı kurumunda biraraya gelerek İMKB-30 endeksini baz alan bir BYF kuracaklarını açıklamalan da sermaye piyasası araçlarının çoğalması açısından son derece önemli.