Devalüasyon oranı kaç? 23 Şubat 2001

http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/66291.asp

Devalüasyon oranı kaç?   Kavram kargaşası kimse yapmasın, devalüasyon yüzde 40.5 olmuştur, Türk Lirası aktiflerimizin dolar değeri ise yüzde 28.9 azalmıştır.   Oğuz Büktel   23 Şubat—  Kur politikasından vazgeçilmesinin ardından, bugün (23 Şubat) yayınlanan gazetelerde devalüasyon oranı olarak çeşitli rakamlar havada uçuşuyordu. Bir ABD dolarının önceki günkü değeri olan 685,000 TL’den dün Merkez Bankası’nın satış kuru olarak açıkladığı 962,500 TL kur arasındaki fark yüzde 40.5 oranındaydı. Halbuki Hürriyet ve başka gazetelerde ise IMF’nin hesaplama yöntemine göre devalüasyon oranı olarak % 28.9 gösteriliyordu.        Peki bu rakamlardan hangisi doğru, ya da işin içinde yatan başka bir şey mi var?       GELİN HESAPLAYALIM...        Olay aslında saf matematik.        Eğer kurdaki artış oranı devalüasyon olarak kulanılırsa...        Dünkü kur 962,500/ önceki günkü kur 685,000 -1 = 0.405 yani yüzde 40.5.        Eğer IMF’nin hesaplama yöntemine bakılırsa...        Önceki günkü kur 1 TL = (1/685,000) = 0.00146 ABD Doları.        Dünkü kur 1 TL = (1/962,500) = 0.00104 ABD Doları.        İkisi arasındaki değişim (yani TL’sının değer kaybı) yüzde -28.5.        İkisi de doğru, ancak Türk Hükümetinin 18.12.2000 tarihinde IMF’ye vermiş olduğu ek niyet mektubuna bakarsak 7. sayfasında şöyle bir ifade var:        “Daha önce ilan edildiği üzere, 2000 yılının son çeyreğinde aylık yüzde 1 olan devalüasyon oranı”. Yani hükümetimizin o zamanki devalüasyon tanımı kurdaki (sepetteki) artış oranı, şimdiki tanım ise (hükümetin mi basının tanımı mı bilemiyorum) ise TL’nin değer kaybı.       KAVRAM KARGAŞASI YAPMAYALIM...        Peki, enflasyonu indirme politikasının en önemli unsuru neydi? Kuru çıpa olarak kullanmak?        Peki, kuru çıpa olarak nasıl kullanıyorduk? Artış oranını kısıtlayarak...        Çünkü enflasyonu etkileyen kurdaki değişimdi, yani ilk tanımımız. Yıllık kur artışını yüzde 20’yle sınırlayıp, yüzde 32.7 enflasyon elde edince, bu ayki kur artışının etkisininin hangisi olacağını siz takdir edin. Aldığımız petrolün enflasyona etkisini nasıl hesaplayacağız, ya da 20,000 dolarlık bir arabanın ithal edildiği zaman enflasyona baz alınan fiyatında artış oranını?        Kavram kargaşası kimse yapmasın, devalüasyon yüzde 40.5 olmuştur, Türk Lirası aktiflerimizin dolar değeri ise yüzde 28.9 azalmıştır.        Yazıyı politikacıların enflasyona yaklaşımlarıyla ilgili bir örnekle tamamlamak istiyorum.        Politikacıların farklı dönemlerde kullandıkları enflasyon rakamları vardır.       KİM HANGİ ENFLASYONU?..        Örneğin, hükümetteki bir politikacı düşen enflasyon dönemlerinde yıllık enflasyonu (ytd=year-to-date), yani son oniki aylık dönemdeki enflasyon endekslerindeki değişimi; enflasyonun yükselmeye başladığı dönemde ise yıllık ortalama enflasyonu (son oniki aydaki endeks ortalamasının ondan önceki 12 ay endeks ortalamasından farkı) alır genelde halka yaptığı konuşmalarda.        Muhalefete düştüğü zamanlarda ise bunun tam tersini. Örneğin 2000 yılı ortalama TEFE enflasyonu yüzde 51.4 iken, yıllık TEFE enflasyonu ise yüzde 32.7. Şimdi Başbakan Ecevit yüzde 32.7 rakamını kulanırken, Prof.Dr. Tansu Çiller yüzde 51.4 oranını kullanıyor.        Emin olun 2001 yılı sonunda enflasyon yükselmeye başlarsa, hükümet, başkanı kim olur bilemiyorum, ortalama enflasyonu kullanacak, Tansu Hn. (muhalefette kaldığı varsayımıyla) yıllık enflasyonu...